Dzisiaj napiszę o jednej z najpopularniejszych formułek, które spotyka się w umowach wszelkiego typu. Czyli o nieśmiertelnym zapisie dodawanym na końcu niejednej umowy: „Umowę odczytano, zgodnie przyjęto i podpisano”.

Co to znaczy i skąd się to wzięło?

.

Jeśli zawierałeś kiedykolwiek umowę w formie aktu notarialnego, to może zwróciłeś uwagę na to, że na końcu aktu znalazło się zdanie: „Akt ten został odczytany, przyjęty i podpisany.”. Takie sformułowanie znajduje się np. w umowach deweloperskich i umowach przenoszących własność lokalu.

.

Konieczność zamieszczania takiego sformułowania wynika z przepisów (1), zgodnie z którymi każdy akt notarialny powinien zawierać stwierdzenie, że „akt został odczytany, przyjęty i podpisany”.

Stwierdzenie to ma potwierdzać, że przed podpisaniem aktu notarialnego jego treść została przeczytana na głos przez notariusza (ewentualnie – inną osobę, ale w towarzystwie notariusza).

.

Takie odczytanie na głos jest obowiązkowe (2).

Pomaga to w ustaleniu, czy osoby podpisujące umowę rozumieją jej treść i czy treść umowy jest zgodna z ich wolą.

Zapewne kiedyś takie odczytanie miało służyć ochronie osób niepiśmiennych albo mających duże problemy z czytaniem. Dzisiaj zdecydowana większość dorosłych umie czytać, ale przed przyjściem do kancelarii notarialnej nie ma czasu lub ochoty zapoznać się z treścią aktu – i w ten sposób zostaje do tego zmuszona (dla swojego dobra).

.

Jak widzisz, zapis że akt notarialny odczytano dotyczy głośnego odczytania treści umowy przez notariusza. Nie ma to nic wspólnego z tym, czy strony umowy przeczytały umowę przed podpisaniem.

.

.

A skąd takie sformułowanie znalazło się w umowach zawieranych w zwykłej formie pisemnej?

.

Podejrzewam, że osoby, które tworzą wzory różnych umów i wrzucają do sieci internetowej, spotkały się kiedyś z takim zapisem w akcie notarialnym właśnie. I uznały, że skoro coś takiego było wpisane w akcie notarialnym, to znaczy, że jest to coś bardzo mądrego i należy wpisać to zdanie w każdej umowie, nawet jak nie bardzo wiadomo, co to znaczy 🙂 .

Ponieważ dzisiaj większość osób aby napisać dowolną umowę szuka wzoru w internecie, to umowy z tą magiczną formułką rozpleniły się jak Polska długa i szeroka. W rezultacie rzekomo „odczytuje się” na głos umowy najmu lokali biurowych, sprzedaży samochodów, dostawy materiałów na budowę i nie wiem co jeszcze.

Najliczniej to sformułowanie występuje w umowach z biurami pośrednictwa nieruchomości. Bardzo często pojawia się też we wzorach umów na płatnych (!) portalach z pseudo-prawniczymi poradami.

.

Tymczasem nigdy nie spotkałam się jeszcze z tym, żeby strony przed zawarciem umowy w formie pisemnej uroczyście odczytywały jej treść na głos (nie licząc sytuacji, gdy jedna ze stron ma kłopoty ze wzrokiem, i prosi kogoś o głośne odczytanie). Taka formułka jest więc bezsensowna.

.

Jeszcze tylko dodam, że w aktach notarialnych używa się zwrotu – tak jak to podano w przepisach – „akt ten przyjęto”. Za to w internetowych wzorach umów prawie zawsze pojawia się informacja, że umowę „zgodnie przyjęto”. Nie wiem, skąd się wzięło to dodatkowe słowo.

.

.

Do tej pory myślałam, że ta magiczna formuła pojawia się tylko we wzorach umów tworzonych przez anonimowych internautów, ale dzisiaj odkryłam też taki zapis w Lexie, czyli specjalistycznym programie dla prawników. I to jest po prostu smutne.

.

.

(1) art. 92 § 1 pkt 7 ustawy prawo o notariacie

(2) art. 94 § 1 ustawy prawo o notariacie

.

.

Otagowane jako: akt notarialny, notariusz, zanim podpiszesz umowę, zwróć uwagę